Witamy na Matuj.pl

Jak to się to wsyzstko zaczęło?

Szachy, zwane często grą królewską to niewątpliwie jedna z najpopularniejszych gier strategicznych na świecie. Niezależnie od kultury czy wyznawanej religii uprawiana jest w każdym kraju oraz na każdym kontynencie, zarówno jako kreatywna forma spędzania wolnego czasu, jaki i wymagająca lat praktyki dyscyplina sportu. O jej istotnym wpływie cywilizacyjnym świadczyć mogą dziesiątki frazeologizmów, które zakorzeniły się chociażby w języku polskim. Każdy z nas przynajmniej raz w życiu znalazł się w „patowej sytuacji” lub „trzymał kogoś w szachu”, a niektórym zdarzyło się „wykonać roszadę” na stanowisku pracy.


Pomimo niezwykłej popularności i wielowiekowej tradycji nieznane jest dokładne miejsce pochodzenia tej szlachetnej gry. Już przed naszą erą, głównie w Azji, znane były wojenne gry toczone na planszy, pionami posiadającymi różne możliwości ruchu. Poza nadrzędnym celem zgładzenia wrogiego króla (wodza), niemiały one jednak wiele wspólnego z szachami w dzisiejszej postaci.

Budda, Arystoteles czy Salomon nie byli więc mitycznymi twórcami szachów, a za najwcześniejszą formę gry do szachów zbliżonej, uważa się szaturangę, wymyśloną w Indiach, ok. V wieku p.n.e, która w VI wieku pod nazwą szatrang zdobyła znaczną popularność na terenie Chin oraz dzisiejszego Iranu. W VII wieku w grze tej zakochali się Arabowie i to oni prawdopodobnie opracowali szkielet znanych do dzisiaj zasad. W tym samym czasie dotarła ona również na południe Europy, do Hiszpanii, Portugalii oraz Sycylii. Na podstawie licznych zapisów kronikarskich możemy być pewni, że gra zyskała uznanie na dworze króla Karola Wielkiego, a z czasem dotarła do Skandynawii oraz Niemiec.

Szachy ciąg dalszy

Co ciekawe, dopiero w XIII wieku szachownica uzyskała dzisiejszy dwubarwny wygląd, wcześniej gracze posługiwali się jednobarwną deską. W 1286 roku pojawiła się pierwsza historycznie odnotowana książka o tematyce szachowej. Opracowana przez króla Kastylii – Alonza i znana pod tytułem „Bonus socius” dotyczyła skomplikowanych problemów rozgrywki. Jednak dopiero w XV wieku ustaliły się nazwy oraz zasady ruchu tzw. bierek, czyli figur oraz pionów; wprowadzono także roszadę. Sto lat później dołożono zasadę bicia piona w przelocie oraz tzw. przemianę pionów. W ten sposób reguły gry przybrały ostateczną, stosowaną do dzisiaj formę. Ten bujny okres rozkwitu popularności szachów na Starym Kontynencie przypieczętowało dzieło Lucerny pt. „Repeticion de amores e arte de axedres” oraz praca Portugalczyka Damiano pt. „Questo libro e da imparare giocare a scachi et li partiti”. Ich książki jeszcze przez wieki promieniowały na światłe umysły, przyczyniając się do przeniesienia tematyki szachowej na karty europejskiej epiki oraz liryki.

Szachy współczesne liczą więc ok. pięciuset lat. Już w XVIII wieku strategia i taktyka gry królewskiej zaczęła przybierać formę teoretyczno – naukową oraz matematyczną. W 1843 roku we Francji ukazało się pierwsze na świecie czasopismo szachowe „Le Palamède”. Od tego momentu na całym globie pojawiły się setki wydawnictw poświęconych ulubionej grze Napoleona. Fundamentalną datą, którą powinien znać każdy szanujący się szachowy pasjonat jest rok 1924. Wtedy to, 20 lipca w Paryżu powstała Międzynarodowa Federacja Szachowa (fr. Fédération Internationale des Échecs, FIDE). Dlatego właśnie tego dnia obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Szachów.

Dla kogo szachy?

Według stanu na 18 czerwca 2014 r., FIDE zrzeszała 181 krajowych federacji szachowych, co najpełniej ilustruje popularność tej gry. Nieoficjalnie mówi się, że obecnie w szachy gra ok. 200 – 300 milionów ludzi na całym świcie, chociaż jak mądrze zauważył Edward Winter, brytyjski dziennikarz oraz teoretyk królewskiej gry: „Nikt nie wie, nawet w przybliżeniu, ile osób gra w szachy i nikt nawet nie powinien udawać, że to wie”.

Ale czego właściwie potrzeba, żeby w ogóle do gry przystąpić? Przede wszystkim partnera, który na czas rozgrywki stanie się naszym przeciwnikiem. Po drugie, szachownicy, nazywanej także deską. Składa się ona z 64 równej wielkości dwubarwnych pól, jasnych i ciemnych (najczęściej białych i czarnych, chociaż dla ludzi bardziej ekscentrycznych dostępne są szachownice kolorowe). Deskę ustawia się między graczami (w ten sposób, żeby pole narożne z prawej strony każdego gracza był białe), którzy podczas trwania rozgrywki siedzą naprzeciwko siebie.

Figury w Szachach

Król

Hetman

Wieża

Goniec

Skoczek

Pionek

X

Król

Krol moze poruszac sie tak jak krolowa (hetman) ale tylko o jedno pole. Król moze poruszac sie jak goniec i wieza, w tych samych kierunkach.

X

hetman

Hetman jest tez znana pod nazwa Krolowa. Figura ta moze poruszac sie w dowolnym kierunku o dowolna liczbe pol. Krolowa poruszac sie moze jak wieza i goniec.

X

wieza

Porusza sie o dowolna pule pol po liniach w pionie i poziomie, o dowlna liczbe pol. Figura ta moze sie poruszac w prawo, lewo, w gore lub w dol. Wieza nie moze przeskakiwac przez inne figury.

X

goniec

Goniec to figura, która porusza sie po liniach ukosnych o dowolna liczbe pól. Figura ta moze przeskakiwac przez inne figury.

X

Skoczek

Skoczek (konik) wykonuje ruchy w koncie prostym, wykonujac ruch w ksztalcie litery "L". Figura ta moze przeskakiwac nad innymi figurami.

X

Pionek

Pionek porusza sie do przodu , ale tylko o jedno pole. Moze sie ruszyc pojedynczym ruchem o dwa pola ale tylko z pozycji poczatkowej. Moze sie poruszac do przodu lub do tylu jezeli pole nie jest zajete. Jest jedyna figura, która bije inaczej niz sie porusza. Figura ta bije na ukos.

Podstawowe zasady gry

Na początku rozgrywki każdy z uczestników ma do dyspozycji po szesnaście jasnych lub ciemnych bierek. Na bierki składają się piony oraz figury. W naszym szyku bojowym posiadamy więc: króla, hetmana (zwanego także damą), dwie wieże, dwa gońce (zwane także lauframi), dwa skoczki (konie) oraz osiem pionów.


Potyczkę zawsze rozpoczyna gracz dysponujący białymi bierkami. Przed wykonaniem pierwszego ruchu należy podać sobie ręce. Gra toczona jest naprzemiennie, tj. każdy z uczestników wykonuje jeden ruch i czeka na odpowiedź przeciwnika. Celem partii jest zaszachowanie, a następnie zamatowanie króla swojego rywala. Zdarza jednak, że partia zostanie nierozstrzygnięta i kończy się tzw. patem.


Oprócz partnera oraz szachownicy wśród profesjonalnych graczy rekwizytem niezbędnym do rozegrania partii jest zegar szachowy. Co ciekawe, zanim skonstruowano pierwszy zegar szachowy, zawodnicy powszechnie używali klepsydr. Pierwszego mechanizmu zegarowego użyto w 1866 roku podczas meczu pomiędzy Adolfem Anderssenem a Wilhelmem Steinitzem.


Szachy nie mogłoby istnieć bez swoich arcymistrzów, których nietuzinkowe osobowości od dekad przyciągały młodych adeptów przed popularne deski. Boris Spasski, Anatolij Karpow, czy najsłynniejszy gracz w historii globu - Garri Kasparow, to tylko niektóre nazwiska niekwestionowanych szachowych tytanów, których dla tej dyscypliny zrodziła prawdziwa szachowa mekka – Rosja (wcześniej ZSRR). Przez lata godnym ich przeciwnikiem był „niebieski ptak” wśród włodarzy intelektu – Amerykanin Boby Fisher, uczestnik legendarnego meczu stulecia, który miał miejsce w Reykjavíku, od lipca do września 1972 roku. Fisher po dramatycznym meczu pokonał Borisa Spasskiego, ówczesnego arcymistrza, przerywając wieloletnią hegemonię radzieckich geniuszy szachowych. Mecz toczył się w gęstej atmosferze szczytowej fazy zimnej wojny, dzięki czemu stał się najważniejszym wydarzeniem w nowożytnej historii królewskiej gry i walnie przyczynił się do promocji tej dyscypliny na całym globie.

Aktualnym mistrzem świata (arcymistrz od 2004) jest Norweg Sven Magnus Øen Carlsen, który dzięki przebojowości oraz młodemu wiekowi (ur. 30 listopada 1990) stał się prawdziwym ambasadorem szachów oraz jednym z bohaterów Norwegii, gdzie posiada status celebryty. Prócz zawodowych graczy, królewską grą interesowało się wielu znanych i wybitnych ludzi. Mało kto wie, że najlepszy polski poeta wieku Odrodzenia, Jan Kochanowski, do tego stopnia umiłował tę grę, że stworzył nietuzinkowy poemat pt. „Szachy”, będący pierwszym polskim utworem literackim jej poświęconym. Również wielki Napoleon, jeszcze jako porucznik artylerii cały wolny czas spędzał przed szachownicą, jednak ze względu na wybuchowy i niecierpliwy charakter nigdy nie stał się dobrym graczem. Nieco solidniejszym szachistą okazał się Karol Marks, jednak i jemu złość z powodu porażek w przyjacielskich potyczkach nie pozwoliła osiągać statusu zawodowca. Wielkim orędownikiem królewskiej gry był powszechnie znany kubański rewolucjonista, Che Guevara, a także genialny muzyk – Richard Strauss, który od najwcześniejszego dzieciństwa nie odchodził od szachownicy. Swoje wysokie umiejętności szachowe zawdzięczał Strauss swojemu ojcu, który był bardzo zdolnym graczem, w 1882 zajął nawet II-III miejsce w turnieju mistrzowskim Wiedeńskiego Towarzystwa Szachowego.

Jezeli masz pytania, zastrzezenia, pomysly na ulepszenie strony, napisz do nas. Z mila checia wezmiemy pod uwage kazdego maila.

Dane kontaktowe


Skype: qualitydesign2


Telefon: 84 513-479-926



Napisz do nas

Wszystkie prawa zastrzezone